Ποιο υλικό υπάρχει μέσα στα περισσότερα οικιακά φίλτρα νερού; Ο ενεργός άνθρακας. Και για ποιο κυκλοφορούν οι περισσότερες ανακρίβειες; Το ίδιο.

Ένα φίλτρο ενεργού άνθρακα άλλοτε παρουσιάζεται σαν να καθαρίζει τα πάντα και άλλοτε σαν να αρωματίζει απλώς το νερό. Παρακάτω παίρνουμε πέντε διαδεδομένες αντιλήψεις μία μία και βλέπουμε τι ισχύει σε καθεμία, με βάση το πώς δουλεύει το υλικό.

Πρώτα, Πώς Δουλεύει ο Ενεργός Άνθρακας

Ο ενεργός άνθρακας καθαρίζει με προσρόφηση, όχι με κοσκίνισμα. Οι ουσίες δεν σταματούν επειδή είναι πολύ μεγάλες για να περάσουν, αλλά επειδή κολλάνε πάνω στην επιφάνειά του και μένουν εκεί.

Είναι άνθρακας που έχει υποστεί ειδική επεξεργασία ώστε να γεμίσει μικροσκοπικούς πόρους. Κάθε πόρος προσφέρει νέα επιφάνεια όπου δεσμεύονται μόρια, γι’ αυτό ένα μικρό φίλτρο επεξεργάζεται εκατοντάδες  ή και χιλιάδες λίτρα πριν κορεστεί.

Η δέσμευση όμως είναι επιλεκτική. Ο άνθρακας έχει χημική συγγένεια με τις οργανικές ενώσεις και με το χλώριο, δηλαδή με τις ουσίες που φτιάχνουν τη γεύση και την οσμή. Με τα διαλυμένα ανόργανα άλατα δεν έχει την ίδια σχέση. Από αυτή τη διάκριση προκύπτουν όλα όσα ακολουθούν.

Ένα φίλτρο ενεργού άνθρακα σπάνια δουλεύει μόνο του. Στις οικιακές συσκευές συνδυάζεται με άλλα στάδια, καθένα από τα οποία αναλαμβάνει διαφορετικό κομμάτι της δουλειάς. Δείτε πώς εφαρμόζεται στα φίλτρα νερού Olympus ανά τύπο εγκατάστασης.

Μύθος 1: «Καθαρίζει το Νερό από τα Πάντα»

Δεν ισχύει. Ένα φίλτρο ενεργού άνθρακα δουλεύει πολύ καλά σε μία οικογένεια ουσιών και καθόλου σε μια άλλη. Η γραμμή είναι χημική και δεν μετακινείται με το μάρκετινγκ.

Στα δικά του ανήκει το υπολειμματικό χλώριο του δικτύου, μαζί με μέρος από τα υποπροϊόντα που δημιουργεί όταν αντιδρά με οργανική ύλη μέσα στους αγωγούς. Ανήκουν επίσης οι οργανικές ενώσεις, από ουσίες γεωργικής προέλευσης μέχρι ενώσεις που έρχονται από τα ίδια τα υλικά των σωληνώσεων. Και οι οσμές με τις γεύσεις, που σχεδόν πάντα προέρχονται από οργανικά μόρια σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις.

Εκτός εμβέλειας μένουν τα νιτρικά, που περνούν πρακτικά ανεπηρέαστα από τον άνθρακα. Μετράει σε περιοχές με έντονη γεωργική δραστηριότητα, και θέλει άλλη διάταξη, όπως τα διπλά και τριπλά φίλτρα  ή το φίλτρο αντίστροφης ώσμωσης που κάνουν κατακράτηση νιτρικών. Τα βαρέα μέταλλα δεσμεύονται άλλοτε μερικώς και άλλοτε καθόλου, ανάλογα με τη χημική τους μορφή, οπότε δεν αποτελούν συστηματική λύση. Περισσότερα για τα βαρέα μέταλλα στο νερό.

Η ευρωπαϊκή Οδηγία 2020/2184 θέτει όρια για καθεμία από αυτές τις παραμέτρους χωριστά, επειδή καμία τεχνολογία δεν τις καλύπτει όλες μαζί.

Μύθος 2: «Μαλακώνει το Νερό και Λύνει τα Άλατα»

Δεν ισχύει, και είναι η πιο συχνή απογοήτευση. Η σκληρότητα οφείλεται σε διαλυμένα άλατα ασβεστίου και μαγνησίου, που ο ενεργός άνθρακας δεν αγγίζει καθόλου.

Αν βλέπετε άλατα στον βραστήρα, στα πλακάκια ή στα ποτήρια, ένα φίλτρο άνθρακα δεν πρόκειται να τα σταματήσει. Είναι άλλο πρόβλημα και θέλει άλλη λύση. Δείτε τι ισχύει για τη σκληρότητα του νερού ανά περιοχή. Η εταιρία Center Plus με τα φίλτρα νερού Olympus διαθέτει φίλτρα που είναι ικανά να κατακρατήσουν άλατα ασβεστίου και μαγνησίου

Το ίδιο ισχύει και για την αποστείρωση. Ο ενεργός άνθρακας δεν σκοτώνει βακτήρια. Ένα κορεσμένο και μονίμως υγρό φίλτρο μπορεί μάλιστα να ευνοήσει την ανάπτυξή τους μέσα στην ίδια τη συσκευή. Σε αυτό ακριβώς απαντούν τα αντιμικροβιακά φίλτρα Olympus, όπου ο εσωτερικός θάλαμος αυτοαπολυμαίνεται σε μόνιμη βάση και εξουδετερώνονται έως 95% των μικροβίων μέσα στη συσκευή σε 2 ώρες.

Μύθος 3: «Αν το Νερό Βγαίνει Καθαρό, το Φίλτρο Δουλεύει»

Επικίνδυνη αντίληψη. Η διάρκεια ενός φίλτρου ενεργού άνθρακα μετριέται σε λίτρα ή και σε μήνες χρήσης και η εξάντληση δεν φαίνεται πουθενά. Είναι το σημείο όπου χάνεται στην πράξη το μεγαλύτερο μέρος της απόδοσης.

Όταν η επιφάνεια του άνθρακα γεμίσει, το φίλτρο σταματά να δεσμεύει και το νερό περνάει ουσιαστικά ανεπεξέργαστο. Η ροή παραμένει η ίδια. Η όψη του νερού παραμένει η ίδια. Συνήθως το καταλαβαίνετε μόνο όταν επιστρέψει η γεύση χλωρίου, δηλαδή αφού έχει περάσει καιρός.

Γι’ αυτό το όριο του κατασκευαστή είναι δεσμευτικό και όχι ενδεικτικό. Στο μπουκάλι θερμός της Olympus το φίλτρο φιλτράρει έως 300 λίτρα νερού, περίπου 400 γεμίσματα, και μετά αντικαθίσταται.

Πρακτικές οδηγίες ανά μοντέλο υπάρχουν στον οδηγό συντήρησης φίλτρων νερού.

Μύθος 4: «Όλα τα Φίλτρα Άνθρακα Κάνουν την Ίδια Δουλειά»

Μερικώς μόνο. Δύο συσκευές μπορεί να δηλώνουν και οι δύο φίλτρο ενεργού άνθρακα και να δίνουν πολύ διαφορετικό αποτέλεσμα. Η αρχή είναι κοινή, η απόδοση εξαρτάται από τον τύπο του άνθρακα, τον χρόνο επαφής με το νερό και το τι άλλο υπάρχει μέσα στη συσκευή.

Ο χρόνος επαφής είναι ο πιο παρεξηγημένος παράγοντας. Όσο πιο γρήγορα περνάει το νερό, τόσο λιγότερο δεσμεύεται. 

Παίζει ρόλο και ο συνδυασμός. Όταν ο άνθρακας δουλεύει μαζί με μηχανικό μέσο κατακράτησης, όπως το κεραμικό φίλτρο που διαθέτουν τα φίλτρα νερού Olympus ή ακόμα και το πολυπροπυλένιο που συναντάται σε πολλα φίλτρα της αγοράς, η συσκευή συγκρατεί επιπλέον σκόνη, σκουριά και ιζήματα από παλιές σωληνώσεις. Αυτό δεν είναι προσρόφηση, είναι μηχανικό φιλτράρισμα, αλλά στην πράξη τα δύο λειτουργούν μαζί.

Μύθος 5: «Αν το Νερό Είναι Πόσιμο, το Φίλτρο Περισσεύει»

Εξαρτάται από το τι περιμένετε. Το πόσιμο και το ευχάριστο δεν ταυτίζονται. Ένα φίλτρο ενεργού άνθρακα δεν κάνει ασφαλέστερο ένα νερό που είναι ήδη ασφαλές, δουλεύει στο δεύτερο σκέλος.

Στα μεγάλα αστικά δίκτυα το νερό ελέγχεται συστηματικά και τα αποτελέσματα δημοσιεύονται. Μπορείτε να δείτε τα στοιχεία για την ποιότητα του νερού της ΕΥΔΑΠ και να τα συγκρίνετε με την περιοχή σας. Αν οι μικροβιολογικές και χημικές παράμετροι είναι εντός ορίων και σας ενοχλεί μόνο η γεύση, ο ενεργός άνθρακας κάνει τη δουλειά που χρειάζεται και τίποτα παραπάνω.

Κάτι περισσότερο χρειάζεται σε τρεις περιπτώσεις: όταν υπάρχει επιβεβαιωμένο μικροβιολογικό ζήτημα, όταν οι αναλύσεις δείχνουν αυξημένα νιτρικά ή άλατα, και όταν η παροχή δεν προέρχεται από ελεγχόμενο δίκτυο. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος παρακολουθεί αυτές τις πιέσεις στα ευρωπαϊκά ύδατα.

Αν δεν ξέρετε πού ανήκετε, ο οδηγός επιλογής κατάλληλου φίλτρου σας κατευθύνει με βάση το νερό της περιοχής σας. Χρήσιμο και το τι πρέπει να γνωρίζετε για τα φίλτρα νερού.

Ο Ίδιος Άνθρακας, Εκτός Σπιτιού

Η τεχνολογία δεν περιορίζεται στη βρύση της κουζίνας. Δουλεύει σε οποιοδήποτε μέγεθος, αρκεί να υπάρχει επαρκής χρόνος επαφής με το νερό.

Το μπουκάλι θερμός με φίλτρο ενεργού άνθρακα εφαρμόζει την ίδια αρχή σε φορητή μορφή. Χωρητικότητα 740 ml, σώμα από ανοξείδωτο ατσάλι 304, καθαρό βάρος 395 g, και το φίλτρο βρίσκεται μέσα στο καλαμάκι, οπότε το νερό φιλτράρεται τη στιγμή που το πίνετε. Πριν την πρώτη χρήση ενεργοποιείται με βύθισμα σε νερό για 10 λεπτά.

Για βέλτιστη απόδοση του φίλτρου η θερμοκρασία του νερού δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 60°C. Δηλαδή η συσκευή προορίζεται για νερό, όχι για ροφήματα. Το ανταλλακτικό φίλτρο πωλείται χωριστά, οπότε το μπουκάλι δεν τελειώνει στα πρώτα 300 λίτρα.

Η Center Plus S.A σας προμηθεύει το μπουκάλι θερμός με 2 χρόνια εγγύηση και τεχνική υποστήριξη. Διατίθεται σε πράσινο και λευκό χρώμα , στην κατηγορία Μπουκάλι Θερμός με Φίλτρο.

Συχνές Ερωτήσεις

Το φίλτρο ενεργού άνθρακα αφαιρεί το χλώριο από το νερό;

Ναι. Το χλώριο και οι ενώσεις που δημιουργεί είναι από τις ουσίες με τις οποίες ένα φίλτρο ενεργού άνθρακα έχει τη μεγαλύτερη συγγένεια. Είναι η βασική και πιο αισθητή του δουλειά, και φαίνεται από την πρώτη μέρα.

Αφαιρεί τα άλατα και μαλακώνει το νερό;

Όχι. Τα διαλυμένα άλατα ασβεστίου και μαγνησίου περνούν ανεπηρέαστα. Για τη σκληρότητα χρειάζεται διαφορετική τεχνολογία.

Πόσο συχνά πρέπει να αλλάζω το φίλτρο;

Με βάση τα λίτρα που ορίζει ο κατασκευαστής, όχι με το μάτι. Στο μπουκάλι θερμός της Olympus το όριο είναι έως 300 λίτρα ή περίπου 400 γεμίσματα. Η εξάντληση δεν δίνει ορατό σημάδι.

Πόσο κοστίζει το ανταλλακτικό φίλτρο;

Το ανταλλακτικό φίλτρο ενεργού άνθρακα για το μπουκάλι θερμός κοστίζει 9,00 €. Με διάρκεια έως 300 λίτρα, το κόστος φιλτραρίσματος βγαίνει τρία λεπτά του ευρώ ανά λίτρο.

Το κεραμικό φίλτρο είναι καλύτερο από τον ενεργό άνθρακα;

Είναι διαφορετικό. Το κεραμικό δουλεύει μηχανικά, με πολύ μικρούς πόρους που σταματούν σωματίδια. Ο άνθρακας δουλεύει χημικά, με προσρόφηση. Στις σοβαρές συσκευές συνυπάρχουν, γιατί καλύπτουν διαφορετικά πράγματα.

Πού Καταλήγουμε

Από τους πέντε μύθους οι τέσσερις καταρρίπτονται και ο πέμπτος εξαρτάται από το τι ζητάτε. Ο ενεργός άνθρακας φτιάχνει τη γεύση, την οσμή και το οργανικό φορτίο. Δεν μαλακώνει, δεν αποστειρώνει, δεν αφαιρεί νιτρικά, και όποιος υπόσχεται το αντίθετο περιγράφει κάτι άλλο.

Μέσα σε αυτά τα όρια ένα φίλτρο ενεργού άνθρακα δουλεύει αξιόπιστα, φθηνά και χωρίς περίπλοκη εγκατάσταση. Το μόνο που ζητάει είναι να το αλλάζετε στην ώρα του, γιατί εξαντλημένο δεν προειδοποιεί κανέναν.

Δείτε ολόκληρη τη σειρά στα φίλτρα νερού Olympus και επιλέξτε με βάση το νερό της περιοχής σας.

Ioannis Giotis

See Full Bio